Warszawa, styczeń 2007
Konwersatorium "Doświadczenie i Przyszłość" zawiązało się w roku 1978
pod egidą Kolegium Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej jako
instytucja społeczna bez statutu, władz i listy członków - stworzyło tę
instytucję środowisko, reprezentujące inteligencję polską i jej świat
intelektualny, w imię przekonania, że nikt nie zwolnił jej od poczucia
odpowiedzialności za Polskę. Chodziło o głos inteligencji polskiej,
niezależny od poglądów i sympatii politycznych, a zwłaszcza od władz
państwa, głos ludzi zawodowo przygotowanych do kompetentnego
wypowiadania opinii na temat stanu kraju, społeczeństwa i państwa.
Raporty DiP, poczynając od pierwszego, zatytuowanego "O stanie
Rzeczypospolitej i drogach wiodących do jej naprawy" odegrały istotną
rolę w polskim życiu umysłowym i formowaniu się nowej świadomości
Polaków, wsparły wielkie przemiany społeczne i polityczne, jakie zaszły
w naszym kraju. Dziś to samo środowisko, przy nieco innym składzie
osobowym, wraca do tej tradycji - z tym samym przekonaniem o swej
współodpowiedzialności za Polskę.
Pomysł reaktywowania Konwersatorium jest odpowiedzią na stan debaty
publicznej o sprawach polskich w ostatnich latach. Rzeczywistość nie
sprzyja rozmowom o sprawach publicznych. Została ona zdominowana przez
sprawy bieżące: spory polityczne, w tym ostre spory personalne,
zmieniające się w układy koalicyjne, pasmo afer. Trwa psychologicznie
zrozumiała, ale niebezpieczna reakcja: dotychczasowe elity umysłowe
wycofały się z swojego dotychczasowego aktywnego i twórczego
uczestnictwa w życiu publicznym, prawdopodobnie wychodząc z założenia,
że ich misja się skończyła.
Polska inteligencja może poczuwać się do winy: do dezercji z obszaru
spraw publicznych. Wiemy, że dobro wspólne, jakim jest nasza ojczyzna,
jest powinnością obywatelską i odzyskana wolna Polska stawia nam inne i
większe niż kiedykolwiek zobowiązania. Polsce brakuje dzisiaj szerszej
wizji i perspektywy, odpowiedzi wymagają fundamentalne pytania: o nasze
miejsce w Europie, o preferowane kierunki rozwoju, o sprawność
funkcjonowania instytucji państwa, a przede wszystkim o to, co należy
uczynić, aby zapewnić warunki do tworzenia nowoczesnego społeczeństwa
obywatelskiego. Jeżeli dyskurs o sprawach najważniejszych dla Polski
zawężony będzie do bieżących sporów politycznych o perspektywie kilku
tygodni lub nawet kilku miesięcy, to będziemy obserwowć masowy odwrót
Polaków od jakichkolwiek zainteresowań sprawami publicznymi. Zjawisko
to narasta od kilku lat, stając się poważnym zagrożeniem dla polskiej
demokracji i dla siły nowoczesnego państwa.
W drugiej połowie lat 70, w ówczesnej totalitarnej rzeczywistości, w
warunkach narastającego kryzysu politycznego, społecznego i
gospodarczego, grono wybitnych uczonych, ekspertów, specjalistów w
różnych dziedzinach gospodarki, przemysłu nauki, życia kulturalnego i
społecznego stworzyło pionierskie, Konwersatorium "Doświadczenie i
Przyszłość". Nawiązujemy do tamtych doświadczeń. Chcemy zaproponować
rozpoczęcie obywatelskiej debaty nad najważniejszymi problemami
dzisiejszej Polski. Inspiracją niech będą plnowane raporty DiP na
specjalnie stworzonej stronie internetowej, a także w postaci kolejnych
publikacji książkowych.
Inicjatorzy reaktywowania Konwersatorium Doświadczenie i Przyszłość
Stefan Bratkowski, Grzegorz Gauden, Andrzej Rosner, Cezary Windorbski,
Edmund Wnuk-Lipiński
|